Thực Hành Các Phép Tu Từ Phép Điệp Và Phép Đối Lớp 10

     

 Bài soạn Thực hành những phép tu từ: Phép điệp cùng phép đối do trung học phổ thông Sóc Trăng biên soạn bao hàm tóm tắt những kỹ năng cơ phiên bản về biện pháp dùng phép điệp cùng phép đối, rèn luyện kĩ năng đối chiếu và thực hiện hai phép tu trường đoản cú này thông qua việc vấn đáp các thắc mắc và bài xích tập trong SGK.

Bạn đang xem: Thực hành các phép tu từ phép điệp và phép đối lớp 10


A- kiến thức cơ bản cần cầm cố vững

I. Phép điệp (điệp ngữ)

– Khái niệm: Phép điệp là biện pháp tu từ tái diễn một yếu đuối tố mô tả (vần, âm, thanh, từ, cụm từ, câu) nhằm mục đích nhấn mạnh, miêu tả cảm xúc với ý nghĩa, có chức năng gợi mẫu nghệ thuật.

Bạn đã xem: Thực hành các phép tu từ: Phép điệp cùng phép đối


– Các vẻ ngoài điệp:

+ Điệp âm

+ Điệp vần

+ Điệp thanh

+ Điệp từ

+ Điệp ngữ

+ Điệp cấu tạo cú pháp

– tính năng của phép điệp: gợi hình ảnh, mô rộp âm thanh, chế tác sự dìm mạnh, hoặc tạo ra sự liệt kê…

II. Phép đối

– Phép đối là cách xếp để từ ngữ, cụm từ cùng câu sinh sống vị trí cân xứng nhau để tạo kết quả giống nhau hoặc trái ngược nhau nhằm mục đích gợi ra một vẻ đẹp hoàn hảo và hài hoà trong diễn tả để đào bới làm rất nổi bật một nội dung chân thành và ý nghĩa nào đó.

– các kiểu đối:

+ đái đối (tự đối): những yếu tố đối lộ diện trong nội bộ một câu, một dòng

+ trường đối (bình đối ): chiếc trên và chiếc dưới, đoạn trên và đoạn dưới đối nhau

– tác dụng của phép đối: Gợi sự đa dạng và phong phú về chân thành và ý nghĩa (tương đồng với tương phản), làm nên hài hoà về thanh, nhấn mạnh ý.

B- giải đáp trả lời thắc mắc bài tập thực hành những phép tu từ: Phép điệp cùng phép đối

I. Luyện tập về phép điệp (điệp ngữ)

Câu 1. Đọc các ngữ liệu (1) với (2) mục 1.1 (SGK trang 124) và trả lời câu hỏi.

a) – vào ngữ liệu (1), “nụ khoảng xuân” được lặp lại nguyên vẹn. Nếu sửa chữa thay thế bằng “hoa khoảng xuân” tốt “hoa cây này” thì câu thơ đã có thế nào ?

– Cũng làm việc ngữ liệu (1):

Bây giờ em đã gồm chồng,

Như chim vào lồng, như cá mắc câu

Cá mắc câu biết đâu mà gỡ

Chim vào lồng biết thuở như thế nào ra

Vì sao có sự tái diễn ở nhị câu sau ? nếu không lặp lại bởi vậy thì sự đối chiếu đã rõ ý chưa ? phương pháp lặp này có giống với “nụ khoảng xuân” ở câu trên ko ?

b) trong những câu sống ngữ liệu (2), việc lặp từ có phải là phép điệp tu từ ko ?Việc lặp từ bỏ ở hầu hết câu kia có tính năng gì ?

c) phát biểu tư tưởng về phép điệp.

Trả lời:

a)

– vào ngữ liệu (1), “nụ tầm xuân” được tái diễn nguyên vẹn. Nếu sửa chữa bằng “hoa trung bình xuân” xuất xắc “hoa cây này” thì câu thơ đang có một trong những thay đổi:

+ Về ý: “nụ tầm xuân” khiến ta thúc đẩy tới fan con gái. “Nụ khoảng xuân” nở cũng như “em có chồng rồi”. Nếu cố gắng như trên thì đại lý để liên tưởng sẽ bị mờ nhạt, ý câu thơ đang chỉ như tả một loài vậy. Sự tái diễn nguyên vẹn làm việc câu sản phẩm hai với câu thứ cha có công dụng vừa nhận mạnh, vừa khiến cho ý thơ, nhịp thơ hình như chững lại, nó góp phần biểu đạt sự hụt hẫng, sự thảng thốt trong trái tim trạng của nam nhi trai lúc được tin cô gái mình yêu đi đem chồng.

+ Về nhạc điệu: thực ra ba câu đầu không tồn tại vần dẫu vậy đọc lên ta không cảm giác thấy điều đó là bởi vì phép điệp ngữ đã tạo nên một lắp thêm nhạc riêng mà nếu cụ như trên thì thứ âm thanh này sẽ bị phá vỡ.

– Cũng trong ngữ liệu (1), tư câu cuối gồm sự lặp lại hai cụm từ “chim vào lồng” và “cá mắc câu”

+ Sự tái diễn này nhằm mục đích nhấn mạnh khỏe tình cảnh “cá chậu, chim lồng”, nỗi chua xót, sự lệ thuộc, bế tắc về bi kịch hôn người tình yêu của người phụ nữ thời phong kiến.

+ nếu như không lặp lại như vậy thì sự đối chiếu cũng sẽ rõ ý. Mà lại việc lặp lại đã sơn đậm thêm một lần nữa ý so sánh. Qua đó, cô nàng muốn xác minh với nam giới trai về hoàn cảnh không thay đổi của mình.

+ cách lặp ở chỗ này không giống với bí quyết lặp nghỉ ngơi câu trên. Đoạn trên, nhiều từ “nụ tầm xuân” ngơi nghỉ cuối câu này được tái diễn ở đầu câu kia. Đoạn dưới, hai nhiều từ thuộc nhì vế trong cùng một câu được tái diễn ở đầu từng câu tiếp theo, trong số đó đầu câu đầu tiên lặp lại nhiều thứ nhì (cá mắc câu) với đầu câu vật dụng hai tái diễn cụm trước tiên (chim sổ lồng).

b) trong các câu sống ngữ liệu (2), câu hỏi lặp từ chưa hẳn là phép điệp tu từ nhưng mà chỉ đối kháng thuần là nhằm khiến cho tính đối xứng với tính nhịp điệu, biểu đạt rõ ý cho lời nói mà thôi.

c) Phát biểu quan niệm về phép điệp: Phép điệp là biện pháp tu tự được xây dựng bằng phương pháp lặp lại một hoặc một số yếu tố diễn tả (vần, nhịp, nhiều từ, câu, từ) nhằm mục đích nhấn mạnh, biểu đạt cảm xúc với ý nghĩa, có công dụng gợi hình tượng.

Câu 2. bài xích tập ngơi nghỉ nhà

a) Tìm tía ví dụ có điệp từ, điệp câu nhưng không có giá trị tu từ.

b) Tìm tía ví dụ trong những bài văn đang học có phép điệp.

c) Viết một đoạn văn tất cả phép điệp theo nội dung tự chọn.

Trả lời:

a) nhiều loại điệp từ không có màu sắc tu từ rất có thể thấy mở ra phổ biển khơi ở các bài văn:

– Anh ấy uống nhiều, nói nhiều và hát nhiều nữa.

– Văn học góp ta thừa nhận thức cuộc sống, văn học còn lẹo cánh ước mơ.

– Tôi thân thương con fan phương Nam, yêu loại nắng gió phương Nam.

b) Phép điệp được dùng khá phổ cập trong những tác phẩm văn học, nhất là trong thơ (các bài bác ca dao; đoạn trích truyện thơ Tiễn dặn người yêu; Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi; các đoạn trích Truyện Kiều của Nguyễn Du…).

Ví dụ 1:

– Điệp từ:

Người ta đi cấy lấy công

Tôi nay đi cấy còn trông các bề

Trông trời, trông đất, trông mây

Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm

Trông mang đến chân cứng đá mềm

Trời yên bể lặng, new yên tấm lòng

(Ca dao)

– Điệp ngữ:

Đảng ta đó, trăm tay nghìn mắt

Đàn em ta đây xương sắt domain authority đồng 

Đảng ta muôn vạn công nông

Đảng ta muôn vạn tấm lòng niềm tin.

(Tố Hữu)

– Điệp cấu trúc:

+ Tre xung phong vào xe tăng đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ lại đồng lúa chín. Tre hi sinh để đảm bảo an toàn con người. Tre, nhân vật lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!

+ Ai tất cả súng cần sử dụng súng. Ai có gươm dùng gươm, ai không có gươm thì sử dụng cuốc, thuổng, gậy gộc. Ai ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu vãn nước.

c) Nên lựa chọn kiểu văn miêu tả, văn thuyết minh hoặc văn nghị luận để viết đoạn văn. Khi viết rất nhiều câu văn bao gồm phép điệp cần chú ý để kiêng nhầm lẫn với việc điệp từ, điệp câu nhưng không tồn tại giá trị tu từ.

Tham khảo một số đoạn chủng loại sau:

(1) Cái nắng và nóng mùa hạ luôn luôn là chiếc nắng tuy chói lóa nhưng lại có một mùi vị riêng. Với tương đối nhiều người, chắc hẳn rằng khi nói về nắng ngày hè luôn luôn nghĩ ngay lập tức về loại oi ả, nóng nực của nó, tuy vậy với tôi, kia là loại nắng mà chỉ cần nhìn giỏi cảm nhận, tôi đã thấy con gái tiên mùa hạ đang vẫy tay để mang đến một mùa hè với biết bao những niềm vui tươi mới. Nắng và nóng hè thường cho sớm, từng tinh mơ thức dậy, nắng nóng đã chói chang khắp những con ngóc ngách ngõ xóm. Nắng và nóng chảy trên các cái lá xanh mơn mởn, bao phủ ló một trong những vòm lá tất cả tiếng chim hót, giờ ve kêu lanh lảnh. Nắng tinh nghịch cùng chú mèo ngoại trừ sân sẽ vờn bắt rất nhiều chùm nắng. Nắng lấp lánh trên mẫu sông quê nhà như khoác lên cho nó tấm áo dát đá quý dát bạc. Nắng và nóng trường bên trên vai những bác nông dân đang cày ruộng bên trên cánh động rộng lớn. Với nắng cũng là những dải hoàng hôn ánh hồng sau lũy tre làng lúc ngày tàn. Nắng nóng hè, mang trong mình một phong vị riêng, một niềm vui riêng khi mọi ngày ngày hè được vệ sinh ao, nô đùa mặt mái đình, chạy dọc bên trên bờ đê, thả hồn theo cánh diều cất cánh cao, cất cánh xa, cùng được trải nghiệm những món trái cây lạnh ngọt mát. Nắng, tuy giản đơn và lại chất cất những nụ cười như vậy.

=> Phép điệp từ: “Nắng”.

Xem thêm: Tài Liệu Toán Ôn Thi Lớp 10 Môn Toán Năm 2022 Cực Hay, Tổng Hợp Các Dạng Toán Thi Vào Lớp 10 Thường Gặp

(2) Quê mùi hương với mỗi cá nhân lại là những định nghĩa khác nhau, còn quê hương với tôi lại là tất cả những gì bình dị và gần gụi nhất. Quê hương là dòng sông đỏ nặng nề phù sa, quanh co, êm đềm như dải lụa đào quấn quanh thôn làng. Quê hương là cánh đồng lúa chín quà với đa số bông lúa nặng trĩu hạt, đung đưa trong gió, tỏa hương thơm lùa ngạt ngào trong không gian. Quê nhà là bên nước, sân đình với đều đêm trăng sáng, ngồi nghe bà nói chuyện cổ tích, gần như đêm trung thu rước đèn quanh ngõ xóm, hát ca rộn ràng. Và quê hương cũng là những buổi chiều nô nghịch trên đê làng, đuổi theo con diều tuổi thơ bay xa tít tắp mang lại tận chân trời. “Quê hương mỗi người chỉ một/Như là chỉ một bà bầu mà thôi”, đúng vậy, quê hương yên bình, là chỗ nuôi dưỡng trung khu hồn ta, mang đến ta tình yêu thương, giúp đỡ ta cứng cáp ngay từ đầy đủ gì giản dị và đơn giản nhất. Có lẽ, mặc dù sau này, lúc đi đâu xa, tôi cũng biến thành không bao giờ có thể quên đi quê hương, nơi lưu giữ hầu như kỷ niệm tuổi thơ, thân thương mà yêu mến nhất trong cuộc sống này.

=> Phép điệp từ: “Quê hương thơm là…”

II. Luyện tập về phép đối

Câu 1. Đọc hồ hết ngữ liệu (1), (2, (3), (4) vào SGK trang 125,126 và vấn đáp câu hỏi:

a) Ở ngữ liệu (1) cùng (2), anh (chị) thấy cách bố trí từ ngữ gồm gì quan trọng ? Sự phân phân thành hai vế câu phẳng phiu được gắn kết lại nhờ vào những phương án gì ? Vị trí của các danh từ bỏ (chim, bạn ; tổ, tông,…), các tính từ (đói, rách, sạch, thơm,…), các động từ (có, diệt, trừ,…) chế tác thế cân đối như chũm nào ?

b) trong ngữ liệu (3) và (4) có những phương pháp đối khác nhau như nỗ lực nào ?

c) Tìm một số ví dụ về phép đối vào Hịch tướng tá sĩ (Trần Hưng Đạo), Đại cáo bình Ngô (Nguyễn Trãi), Truyện Kiều (Nguyễn Du) với thơ Đường luật. Đọc một vài câu đối mà anh (chị) lưu giữ được.

d) phạt biểu quan niệm về phép đối.

Trả lời:

a) Ngữ liệu (1) cùng (2) đều có cách thu xếp từ ngữ bằng vận giữa nhì vế trong một câu. Mỗi câu đều phải có hai vế, mỗi vế đều sở hữu ba từ. Hai vế phẳng phiu được gắn kết với nhau nhờ vào phép đối.

Vị trí của những danh trường đoản cú (chim, người/tổ, tông…) những tính trường đoản cú (đói, rách, sạch, thơm…), những động trường đoản cú (có, diệt, trừ…) tạo thành thế bằng vận là nhờ chúng đứng ở gần như vị trí như là nhau xét về cấu trúc ngữ pháp của từng vế (ví dụ nhị danh từ “chim” cùng “người” phần nhiều đứng tại vị trí đầu từng vế; hai tính từ bỏ “sạch” cùng “thơm” đa số đứng tại vị trí cuối mỗi vế;…).

b) Trong ngữ liệu (3) cùng (4) có những phương pháp đối khác nhau:

– Ngữ liệu (3) sử dụng cách đái đối trong một câu (Khuôn trăng đầy đủ / đường nét ngài nở nang, Mây đại bại nước tóc / tuyết dường màu da).

– Ngữ liệu (4) sử dụng cách đối giữa hai câu (Rắp mượn điền viên vui tế nguyệt / Trót mang thân cầm cố hẹn tang bồng) – Đối theo kiểu câu đối.

c) Ta hoàn toàn có thể tìm thấy trong Hịch tướng sĩ của è Quốc Tuấn; Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi; Truyện Kiều của Nguyễn Du rất nhiều câu văn thực hiện phép đối. Ví dụ:

– Hịch tướng tá sĩ:

+ Trăm thân này phơi xung quanh nội cỏ / nghìn xác này gói trong da ngựa;

+ Hoặc lấy câu hỏi chọi gà có tác dụng vui đùa / hoặc lấy việc đánh bạc bẽo làm giải trí / hoặc vui thú ruộng vườn / hoặc quyến luyêh bà xã con;…

– Bình Ngô đại cáo:

+ việc nhân nghĩa cốt ở lặng dân / Quân điếu phân phát trước lo trừ bạo;

+ Gươm mài đá, đá núi phải mòn / Voi uống nước, nước sông nên cạn;…

– Truyện Kiều: Gươm bầy nửa gánh / tổ quốc một chèo; tín đồ lên con ngữa / kẻ chia bào…

– Thơ Đường biện pháp của Bà thị xã Thanh Quan:

Nhớ nước đau lòng bé cuốc cuốc

Thương đơn vị mỏi miệng loại gia gia

(Qua đèo Ngang)

– Một người thợ nhuộm chết. Vợ ông ta cho nhờ cầm Tam nguyên im Đổ tạo nên một song câu đối. Nguyễn Khuyến viết như sau:

+ Thiếp kể từ khi lá thắm se duyên, lúc vận tía, dịp cơn đen, điều dại, điều khôn nhờ tía đỏ

+ chàng dưới suối vàng tất cả biết, vk má hồng, bé răng trắng, tím gan tím ruột cùng với trời xanh.

d) Phát biểu quan niệm về phép đối: Phép đối là cách xếp để từ ngữ, các từ với câu sống vị trí phù hợp nhau để tạo nên kết quả giống nhau hoặc trái ngược nhau nhằm gợi ra một vẻ đẹp hoàn hảo và hợp lý trong cách miêu tả để hướng đến làm nội bật nội dung chân thành và ý nghĩa nào đó.

Câu 2. Phân tích những ngữ liệu sống mục 2 (SGK trang 126) và vấn đáp câu hỏi:

a) Phép đối vào tục ngữ có tính năng gì ? vày sao người ta ko thể nắm được gần như từ trong đó (ví dụ: không ít người dân muốn thay bán và mua) ? Phép đối phải phụ thuộc vào những biện pháp ngôn từ nào kèm theo (vần, từ, câu) ?

b) do sao phương ngôn ngắn mà bao hàm được hiện tượng rộng, bạn không học mà cũng nhớ, không cố gắng ý lưu lại mà vẫn được giữ truyền ?

Trả lời:

a. Tục ngữ là những câu nói rất là cô đọng, ngắn gọn và thường được sử dụng phép đối. Tục ngữ đúc rút những tay nghề trong lao rượu cồn sản xuất, vào ứng xử buôn bản hội.

– Phép đối vào tục ngữ có tính năng làm cho người đọc, tín đồ nghe dễ dàng nhớ, dễ thuộc.

– tự ngữ thực hiện trong tục ngữ hầu hết không thể cố được vì chưng mỗi câu tục ngữ phần đa mang tính cố định và thắt chặt giống như các thành ngữ, quán ngữ. Hơn nữa, tục ngữ thực hiện phép đối rất cân nặng chỉnh, ko thể có một từ khác ráng vào cơ mà tính căn chỉnh của phép đối xuất sắc hơn.

– Phép đối vào tục ngữ thường kèm theo với các biện pháp ngôn ngữ như: thường xuyên gieo vần sống lưng (tật/ thật), từ ngữ cần sử dụng mang quý giá tu tự (ẩn dụ, so sánh, nhân hoá…); câu ngắn cùng thường tỉnh lược những bộ phận…

b) Tục ngữ là số đông câu vô cùng ngắn tuy nhiên vẫn bao hàm được hiện tượng rộng, tín đồ không học cơ mà cũng nhớ, không cầm ý ghi lại mà vẫn được lưu truyền. Sở đĩ có được điều này là bởi vì cách miêu tả của tục ngữ được chọn lọc, gọt giũa, có vần, tất cả đối, nghe một lượt là nhớ cùng rất khó quên.

Câu 3. Bài tập nghỉ ngơi nhà

a) tìm mỗi kiểu dáng đối một ví dụ.

b) Ra một vế đối cho các bạn cùng đối, kiểu như:

Tết đến, các bạn vui như Tết

Trả lời:

a) có khá nhiều kiểu đối: đối thanh điệu; đối từ loại; đối ngữ nghĩa…

Ví dụ:

– vẻ bên ngoài đối thanh:

+ chim bao gồm tổ/ người dân có tông: (“tổ’’ – thanh trắc / “tông”, thanh bằng).

+ Ăn cây làm sao / rào cây ấy, uống nước / nhớ nguồn. (trắc đối bằng)

– Kiểu 1-1 về nghĩa: ngay gần mực thì black / gần đèn thì sáng: (mực – xấu / đèn – tốt).

– kiểu đối tự loại:

+ Đói cho sạch /rách mang đến thơm: (các từ tất cả cùng trường đoản cú loại so với nhau: đối – rách; sạch – thơm).

+ Chó treo/ mèo đậy (chó / mèo (danh từ); treo / đậy (động từ)).

b) Có rất nhiều cách ra vế đối, cần tham khảo thêm câu đối của các bậc nho sĩ xưa nhằm học tập biện pháp ra vế đối và giải pháp đối.

Ví dụ:

Tết đến, anh chị vui như Tết.

Xuân về, mọi nước trẻ thuộc xuân.

(đối ý cùng đối thanh)

hoặc:

Tết đến, cả nhà vui như Tết.

Xuân về, trường lớp ngát hương thơm xuân.

-/-

—TỔNG KẾT—

Sau lúc học xong bài thực hành thực tế này, các em đã có củng núm và nâng cấp kiến thức về phép điệp với phép đối trong việc áp dụng tiếng Việt.Có khả năng nhận diện, phân tích cấu tạo và công dụng của phép điệp với phép đối và có tác dụng sử dụng được các phép tu từ kia khi bắt buộc thiết.

Xem thêm: Phương Pháp Hệ Số Bất Định Giải Hệ Phương Trình (Ví Dụ 1), Phương Pháp Hệ Số Bất Định

Thấy được vẻ đẹp nhất của tiếng Việt để yêu quý, tôn trọng với giữ gìn sự trong sáng của giờ đồng hồ Việt.