Phân tích đoạn trích cảnh ngày xuân

  -  


*

Trang nhà » Văn mẫu lớp 9 Tập 1: phân tích đoạn trích “Cảnh ngày xuân” trích “Truyện Kiều” của Nguyễn Du.

Bạn đang xem: Phân tích đoạn trích cảnh ngày xuân


Đề bài: so sánh đoạn trích “Cảnh ngày xuân” trích “Truyện Kiều” của Nguyễn Du.

Bài làm

Nếu như trong khúc trích “Chị em Thúy Kiều”, bạn đọc thấy được khả năng nghệ thuật tả bạn của Nguyễn Du trong câu hỏi khắc họa bức chân dung duyên dáng, dung nhan tài toàn vẹn của hai bà mẹ Vân – Kiều thì đến với đoạn trích “Cảnh ngày xuân”, người đọc một lần nữa lại thấy được nghệ thuật tả cảnh, tả tình độc đáo và khác biệt của Nguyễn Du vào bức tranh ngày xuân thấm đượm trung tâm hồn bé người.

Đoạn trích “Cảnh ngày xuân” nằm ngay sau đoạn tả tài, tả nhan sắc của bà mẹ Thúy Kiều. Qua đoạn thơ, Nguyễn Du dựng lên bức tranh thiên nhiên và liên hoan tiệc tùng mùa xuân vào tiết tỏ bày thật tươi sáng, sinh sống động. Đây là đoạn thơ chi phí đề, dẵn dắt thực trạng để rồi vào cuộc du xuân của Kiều, Kim – Kiều đã chạm mặt nhau rồi thoải mái đính ước…

Trước hết, bốn câu thơ mở đầu, với thẩm mỹ và nghệ thuật chấm phá rất dị tả không nhiều gợi nhiều, Nguyễn Du đã tạo ra một tranh ảnh thiên nhiên ngày xuân tươi đẹp, giàu sức xuân:

Ngày xuân nhỏ én gửi thoi

Thiều quang quẻ chín chục đã không tính sáu mươi

Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Hai câu thơ đầu vừa có sức gợi về thời gian, lại vừa gồm sức gợi về không gian. Mùa xuân thấm bay trôi qua thật nhanh như thoi đưa. Cả ngày xuân có chín mươi ngày thì nay đã qua tháng giêng, tháng hai và bước sang tháng vật dụng ba. Ánh sáng của ngày xuân dịu nhàng, trong veo, lan tỏa, trải nhiều năm khắp muôn nơi. Trên nền trời cao là những đàn chim én mùa xuân đang chao nghiêng bay lượn. Dưới mặt đất là một trong thềm thảm cỏ non vô tận chạy ra xa tít tắp. Động tự “tận” làm cho không khí mùa xuân như vẫn giãn nở, ngày càng không ngừng mở rộng ra biên độ và che phủ cả không khí xuân là một màu xanh lá cây biếc của cỏ lá. Bên trên nền cỏ xanh tươi ấy là những nhành hoa lê điểm vài sắc trắng gợi lên sự tinh khôi, new mẻ. Biện pháp đảo ngữ có tính năng tô đậm thêm với làm khá nổi bật hơn sức trắng của hoa lê trên nền cỏ mùa xuân. Chỉ bởi bốn câu thơ ngắn gọn nhưng mà dưới ngòi cây viết và cách mô tả thần tình, Nguyễn Du đã hình thành một bức ảnh xuân tinh khôi, vào trẻo, thanh khiết cùng giàu mức độ sống, có đậm hơi thở của hồn xuân đất Việt.

Tám câu thơ tiếp theo, là phong cảnh lễ – hội trong tiết thổ lộ mùa xuân. Ở hai câu thơ đầu, người sáng tác đã trình làng khái quát tháo về hai chuyển động chính của mùa xuân: Lễ tảo chiêu mộ và hội đấm đá thanh trong huyết tháng tía mùa xuân.

Thanh minh trong huyết tháng ba

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh

Lễ tảo mộ là một nét xin xắn văn hóa, biểu tượng cho đạo lí biết ơn, tri ân tiên nhân bằng câu hỏi sửa quý phái phần tuyển mộ của mái ấm gia đình người thân sẽ khuất. Sau khi lễ hội tảo chiêu tập diễn ra ngừng thì đây cũng là cơ hội cho phần lớn trai tài gái dung nhan được chạm mặt gỡ, hẹn hò, giao duyên trong liên hoan đạp thanh. Không khí tưng bừng, sống động và tràn trề trong những dịp nghỉ lễ hội hội mùa xuân đã được Nguyễn Du mô tả qua khối hệ thống những tự ngữ nhiều tính tạo thành hình và biểu cảm:

Gần xa nao nức yến anh

Chị em tìm sửa cỗ hành đùa xuân

Dập dìu a ma tơ giai nhân

Ngựa xe như nước áo quần như nêm.

Từ ghép (gần xa, yến anh, chị em, con ngữa xe, áo quần) kết hợp với các trường đoản cú láy (nô nức, dập dìu, sắm sửa) có công dụng gợi cần không khí hội xuân rất là đông vui, rộn ràng. Hình hình ảnh ẩn dụ: “nô nức yến anh” gợi lên hình ảnh từng đoàn người sống động đi du xuân như chim én, chim oanh xôn xao, náo nức, tình tứ. Hình hình ảnh so sánh: “Ngựa xe pháo như nước; xống áo như nêm” diễn đạt những đoàn bạn trong hội xuân vô cùng nhộn nhịp; từng đoàn, từng đoàn người chen vai ních cánh đi trẩy hội, đông vui, rộn ràng

Tóm lại: Bằng bài toán sử dụng các biện pháp tu tự ẩn dụ, so sánh, phối hợp với khối hệ thống những trường đoản cú ngữ giàu đặc điểm tạo hình và biểu cảm, bên thơ đã gợi lên một không khí ngày xuân vừa đông vui, tấp nập; lại vừa tình tự và điệu đà khi có sự góp mặt của những nam thiếu phụ tú, trai tài, gái sắc.

Trong ngày hội xuân ấy không chỉ là có thú vui mà còn tồn tại những khoảng chừng lặng của lễ tảo tuyển mộ trong hai câu thơ:

Ngổn ngang gò gò kéo lên

Thoi tiến thưởng vó rắc tro tiền giấy bay

Nếu Hội đấm đá thanh hiện hữu với ko khí hết sức tươi vui, rộn rã, háo hức thì Lễ tảo tuyển mộ lại gợi một chút ít đượm bi ai và hướng tới đạo lí tốt đẹp ngơi nghỉ đời qua hành động rắc thoi vàng với đốt vàng mã cho những người đã khuất. Đó là truyền thống “Uống nước lưu giữ nguồn” với lối sông ân nghĩa, thủy chung giỏi đẹp của văn hóa truyền thống dân tộc.

Qua tám câu thơ, người sáng tác đã tương khắc họa thành công truyền thống văn hóa tiệc tùng mùa xuân của dân tộc. Đồng thời, phía trên cũng là một trong những dụng ý nghệ thuật thâm thúy của tác giả: mượn ngày hội béo làm bối cảnh, nền móng để diễn tả cuộc chạm mặt gỡ quan trọng đặc biệt giữa Thúy Kiều cùng Kim Trọng.

Đến sáu câu thơ cuối, bằng nghệ thuật và thẩm mỹ “tả cảnh ngụ tình”, Nguyễn Du đã mô tả thời điểm kết thúc của ngày hội xuân thấm đượm hồn người một chút buồn xao xuyến. Đó là khung cảnh bà bầu Kiều du xuân trở về:

Tà tà láng ngả về tây

Chị em thơ thẩn dan tay ra về

Bước dần dần theo ngọn tè khê

Lần xem cảnh sắc có bề thanh thanh

Nao nao dòng nước uốn quanh

Dịp cầu nho nhỏ tuổi cuối ghềnh bắc ngang.

Xem thêm: Tap - Pháp Ngoại Phong Vân (Will Power) (2013) Full /

Cảnh vẫn mang cái dịu nhẹ, êm ả của ngày xuân tuy thế bóng dương đã “tà tà ngả về tây”. Quang cảnh náo nức, tưng bừng của ngày hội xuân cũng đã kết thúc. Trong tâm người xen lẫn rất nhiều xúc cảm bâng khuâng xao xuyến. Cảnh vật không khí đã được teo gọn lại trong bước đi của người ra về, của dòng nước tiểu khê và mẫu cầu nho nhỏ. đầy đủ từ láy: “nao nao, tà tà, thơ thẩn, thanh thanh” không chỉ có có tác dụng biểu đạt trạng thái của cảnh vật mà lại còn thể hiện tâm trạng của con người: giữ luyến, bịn rịn, bâng khuâng hoàn toàn đối lập với không gian với thời điểm dịp lễ hội ngày xuân vào buổi sáng sớm sớm. Đồng thời gieo vào lòng người đọc phần đông linh cảm về một điều chuẩn bị sửa xảy ra, như là sự dự báo trước cuộc gặp mặt gỡ mộc nhĩ mồ Đạm Tiên cùng sự gặp gỡ của hai con fan trai tài gái sắc: Thúy Kiều – Kim Trọng. Cầm lại, với bút pháp tả cảnh ngụ tình, kết phù hợp với việc sử dụng hệ thống những tự láy, hình hình ảnh giàu tính chế tạo ra hình cùng biểu cảm, người sáng tác đã tự khắc họa bức ảnh chiều tà trong ngày hội xuân thấm đượm vai trung phong trạng của con fan nhân vật. Qua đó cho thấy được tài năng diễn tả tâm trạng con bạn của Nguyễn Du.

Nếu như trong “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh trọng tâm Tài Nhân, người sáng tác chỉ bao gồm đúng một câu dẫn dắt “một hôm nhằm mục đích vào tiết Thanh minh…” để rồi tiếp nối kể về cuộc chạm chán gỡ nấm mèo mồ Đạm Tiên và Kim Trọng tuy thế Nguyễn Du đã phụ thuộc đó vẽ lên một tranh ảnh xuân thắm bởi thơ, cùng với vẻ đẹp nhất riêng, mang đậm cảnh xuân khu đất trời nước Việt. Như vậy, qua đoạn trích “Cảnh ngày xuân”, chúng ta thấy được khả năng nghệ thuật “tả cảnh ngụ tình” không còn sức khác biệt của Đại thi hào Nguyễn Du. Bên dưới ngòi bút sáng chế thần tình,cùng gần như dung cảm nghệ thuật rất dị về mùa xuân, Nguyễn Du đã phác họa thành công một bức tranh thiên nhiên, lễ hội mùa xuân tươi đẹp, trong sáng và sinh sống động, thấm đượm lòng người.

Đề bài: so sánh đoạn trích Cảnh ngày xuân

Bài làm

Không chỉ là một nhà văn tài tía trong nghệ thuật và thẩm mỹ tả người, Nguyễn Du còn tỏ ra là người vô thuộc xuất sắc đẹp trong nghệ thuật diễn đạt thiên nhiên. Tranh ảnh nào dưới ngòi cây bút của ông cũng bị có thần, bao gồm hồn gởi gắm bao cảm xúc của nhân vật. Cảnh mùa xuân là bức tranh thiên nhiên như vậy, bức ảnh ấy không những đẹp, hợp lý về color mà còn diễn tả những cung bậc tình cảm không giống nhau của bà mẹ Thúy Kiều.

Câu thơ mở đầu là khung cảnh ngày xuân tuyệt mĩ:

Ngày xuân bé én gửi thoi

Thiều quang chín chục đã ngoại trừ sáu mươi.

Những cánh én trao nghiêng, cất cánh lượn trên bầu trời tương tự những mẫu thoi đưa, Nguyễn Du đã chọn lựa hình ảnh thật tiêu biểu, thật sệt sắc. Thời điểm này, ngày xuân đã ở vào cuối tháng ba, vào thời khắc viên mãn, tròn đầy, đẹp đẽ nhất. Đó là không gian tràn ngập ánh sáng, rực rỡ, huy hoàng. Mà lại ẩn đằng sau thú vui sướng còn cho biết sự tiếc nuối của bà mẹ Thúy Kiều vị cảnh xuân, ngày xuân, sắc xuân đã trôi qua quá nhanh. Hai câu thơ không những đơn thuần thông tin thời gian ngày xuân đã “ngoài sáu mười” mà lại còn cho thấy thêm một ngày xuân ấm áp, ngọt ngào. Trước vẻ đẹp mắt đó ko khỏi có tác dụng lòng người xao xuyến, sung sướng và cũng đều có chút nuối tiếc, ngậm ngùi về sự chảy trôi của thời gian.

Hai câu thơ tiếp theo, bằng vài nét cây bút chấm phá, Nguyễn Du đang vẽ bắt buộc một bức tranh mùa xuân tuyệt tác:

Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê white điểm một vài ba bông hoa

Bức tranh tràn ngập màu xanh lá cây tươi non, ngấn mỡ màng của cỏ, màu xanh da trời ấy ngập đầy khắp không gian, kéo dãn dài đến tận chân trời, cho thấy thêm sức sống khỏe mạnh mẽ, căng mịn của mùa xuân. Như để làm nổi bật bức tranh mùa xuân Nguyễn Du “điểm” một vài hoa lá lê vào tranh ảnh ấy. Hoa lê trắng tinh khôi, dù tác giả không mô tả mùi hương, nhưng có lẽ người phát âm cũng có thể tưởng tượng được mùi thơm thanh nhã, vơi dàng, trong sáng như chính màu sắc của loại hoa đó. Thành công của Nguyễn Du ấy là khiến cho bức tranh trở đề nghị sống động, như vẫn cựa quậy tràn đầy nhựa sống khi thực hiện động trường đoản cú “điểm”, khiến bức tranh ko tĩnh như trong thơ cổ trung hoa “Phương thảo liên thiên bích/ Lê bỏ ra sổ điểm hoa” cơ mà sinh động, tràn đầy sức sống. Bức tranh đẹp tươi là sự hòa quyện sắc sảo của hai dung nhan xanh cùng trắng, khiến cho không gian vừa mang nét tươi tốt, tròn đầy lại vừa sở hữu sự trong trẻo, tinh khiết.

Trong khung cảnh mùa xuân xinh tươi là hình ảnh đoàn bạn nối nhau đi tung hội: “Thanh minh trong huyết tháng ba/ Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh”. Tác giả sử dụng tiểu đối với nghệ thuật bóc tách từ “lễ” và “hội” làm hai vế góp tác giả biểu đạt hai chuyển động diễn ra vào hội xuân: lễ tảo chiêu mộ và hội đạp thanh. Câu thơ cho thấy nét văn hóa đẹp đẽ của dân tộc ta tưởng nhớ về công ơn của không ít người vẫn mất. Đó là truyền thống xuất sắc đẹp của dân ta “Uống nước nhớ nguồn”, lối sinh sống ân tình, trân trọng và biết ơn ông cha, tổ tiên: “Ngổn ngang gò đụn kéo lên/ Thoi vào vó rắc, tro tài chánh bay”. Không chỉ là vậy câu thơ còn khái lược về nét văn hóa truyền thống khác của dân tộc ta sẽ là du xuân đầu năm. Đây là cơ hội để hầu hết nam thiếu phụ tú gặp mặt gỡ nhau, cùng nhau thưởng thức vẻ đẹp nhất của mùa xuân. Không gian lễ hội ra mắt vô thuộc náo nức, tươi vui. Tác giả sử dụng tiếp tục các từ nhì âm tiết: sát xa, yến anh, chị em,… thuộc với những từ láy : nô nức, dập dìu,.. đã cho thấy tâm trạng náo nức, nao nức của lòng tín đồ trong tiệc tùng mùa xuân. Để tạo thêm không khí nhộn nhịp đó, Nguyễn Du còn thực hiện hình ảnh ẩn dụ “nô nức yến anh”, một khía cạnh gợi hình ảnh đoàn người sống động đi du xuân, ngoài ra gợi lên hầu hết tiếng xôn xao, những cuộc trò chuyện, chạm chán gỡ, làm quen của những đôi uyên ương trong lần đầu chạm chán gỡ. Không những rộn ràng mà không khí còn vô cùng đông đúc: “Ngựa xe cộ như nước, áo quân như nêm”. Qua tám câu thơ tiếp, thi nhân không những khắc họa thành công nét trẻ đẹp văn hóa của dân tộc bản địa ta nhưng mà đằng sau này còn là không gian tạo cho cuộc chạm mặt gỡ số trời giữa cô bé Kiều tuyệt sắc đẹp giai nhân và đấng mày râu Kim nho nhã, phong lưu.

Trời dần dần về chiều, lễ cùng hội cũng đã dần vơi dần, bớt dần, chị em Thúy Kiều tha thẩn ra về, không khí có nào đấy hiu quạnh, gợi phải nỗi buồn man mác trong thâm tâm người đi hội, đặc biệt là trong lòng cô Kiều đa sầu đa cảm:

Bước dần dần theo ngọn tè khê

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh

Nao nao làn nước uốn quanh

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang

Những hình hình ảnh “tiểu khê” “nho nhỏ” biểu hiện một không gian bé nhỏ nhỏ, lấn sân vào chiều sâu, trong khi mọi sự vật đều nhỏ tuổi dần, nhạt dần, phảng phất nỗi buồn, nỗi tiếc nuối nuối vào giây lát ngày tàn. Trong đoạn thơ người sáng tác sử dụng cha từ láy “thanh thanh” “nao nao” “nho nhỏ” vừa giàu giá chỉ trị tạo hình vừa giàu quý hiếm biểu cảm. Đặc biệt tự “nao nao” không chỉ là gợi tả về dòng nước đang chảy mà hơn nữa thể hiện trung tâm trạng xao xuyến, bồi hồi, đầy trọng tâm tình của nhân vật. Tất cả những từ bỏ láy này khiến cho khung cảnh nhuốm đầy color tâm trạng. Đó là cảm giác bâng khuâng, xao xuyến, nuối tiếc cùng một nỗi ảm đạm nhẹ nhàng. Với nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, Nguyễn Du ko chỉ biểu đạt bức tranh mùa xuân mà còn thể hiện được trung khu hồn nhạy cảm, trong sạch của những người dân thiếu nữ.

Để làm cho sự thành công xuất sắc cho tranh ảnh mùa xuân, Nguyễn Du đã vận dụng tài tình văn pháp tả cảnh ngụ tình: không chỉ cho biết một mùa xuân đẹp đẽ, cảnh quan du xuân sôi động mà cho cho thấy thêm những rung cảm tinh tế, thâm thúy của nhân vật. Ngữ điệu thơ phong phú, đa dạng: sử dụng những từ láy, trường đoản cú ghép giàu giá bán trị sinh sản hình và biểu cảm. Nhịp thơ biến đổi linh hoạt bộc lộ được cảm hứng của nhân vật.

Xem thêm: Chạm Mặt Thần Tượng Chap 3 Truyen Tranh, Chạm Mặt Thần Tượng

Trích đoạn Cảnh ngày xuân đã đến ta thấy ngòi bút công dụng của Nguyễn Du. Bằng những đường nét chấm phá bao gồm hồn sẽ dựng lên trước mắt fan đọc bức tranh thiên nhiên và liên hoan tiệc tùng mùa xuân rực rỡ, vui tươi. Và thông qua đó cũng cho thấy thêm tầm hồn tinh tế cảm, tinh tế của đông đảo con thanh niên mà ở đây là Thúy Kiều.