Họa Tiết Hoa Sen Thời Trần

  -  

Không biết đúng đắn tự bao giờ, hoa sen - loại hoa đẹp với nhiều ý nghĩa sâu sắc thâm thúy đã đi vào tâm tưởng của fan Việt. Sen lộ diện trong suốt chiều dài lịch sử đất nước như một biểu tượng cho phẩm chất thanh cao, tinh khiết cùng cao quý. Vào ca dao xưa, sen từng được mệnh danh là loại hoa đẹp bao gồm cốt cách trong sáng, “xuất nê bất nhiễm” mặc dù sống nơi bùn lầy vẫn vượt qua tỏa mùi hương sắc cái đẹp cho đời:

“Trong đầm gì đẹp bởi sen

Lá xanh bông white lại chen nhị vàng

Nhị rubi bông white lá xanh

Gần bùn nhưng mà chẳng tanh hôi mùi bùn”

*

Sen như một biểu tượng văn hóa bén rễ sâu trong tâm thức tín đồ Việt. Vì thế mà hình hình ảnh của hoa sen gần như là là phổ biến, xuất hiện thường trực trong những đồ án trang trí. Gần như hiện vật dụng của một thời quá khứ còn lại cho đến nay đã cho thấy thêm nhiều hình hình ảnh phong phú về kiểu cách thể hiện hoa sen của những thế hệ nghệ nhân. Cũng chính vì như vậy mà sen chính là đề tài được các nghệ nhân dành riêng cho sự ưu ái khi trang trí trên các sản phẩm.

*


Chia sẻ
Tweet


NỘI DUNG


*

*

Nói cho sen là fan ta lại nghĩ mang lại Phật giáo, thế nên sen cũng khá được mọi bạn trân trọng từ ban đầu khi đạo Phật du nhập vào nước ta. Vượt lên những loài hoa khác, sen đặc biệt có ý nghĩa lớn lao so với Phật giáo, bởi hoa sen mang hầu như đức tính cao quý, gần gụi với triết lý của nhà Phật như: tính không nhiễm, tính trừng thanh, mùi vị thùy mị, tính tinh khiết, tính cố gắng và kiên nhẫn. Ngoài ra sen còn để lễ chùa, tín đồ ta quý hoa sen, yêu hoa sen là thế.

Bạn đang xem: Họa tiết hoa sen thời trần

*

Trên các sản phẩm thờ tự, hình ảnh hoa sen xuất hiện thêm vô cùng đa dạng và nhiều mẫu mã về đẳng cấp dáng theo nhiều kiểu thức phương pháp điệu như: tượng thờ, chân đèn, lư hương, đài thờ, khánh, đĩa, bát... Hoa sen được chạm trổ, cẩn, đúc trên những cấu tạo từ chất tưởng chừng thô cứng như: gốm, gỗ, sắt kẽm kim loại nhưng vẫn miêu tả được sự mượt mại, tinh tế và sắc sảo về mỹ thuật, vừa toát lên ý nghĩa sâu sắc thanh cao vốn có.

*

*

*

*

*

*

*

*

Bước sang tiến độ đầu của nền hiện đại Đại Việt, thời kỳ nhưng Phật giáo được coi như trọng bên dưới thời Lý (thế kỷ XI - XIII) và thời trần (thế kỷ XIII - XIV). Phần đông hình ảnh hoa sen ngập cả trong các công trình kiến trúc, điêu khắc, gốm gia dụng, gốm tô điểm để phục vụ cho nhu yếu xây dựng chùa tháp, thiết kế kinh đô Hoa Lư rồi sau đó là đế kinh Thăng Long.

Hình tượng hoa sen thường xuyên xuất hiện chen chúc trong những quy trình hưng thịnh của Phật giáo, đặc trưng cô đọng và sáng tạo hơn cả là hoa sen trong kiến trúc chùa tháp. Từ các phù điêu, đá tảng kê chân cột, bệ tượng Phật bên trên những công trình xây dựng danh lam lừng danh như: miếu Diên Hựu (Một Cột), chùa Vạn Phúc (Phật Tích), chùa cây bút Tháp, miếu Tây Phương, miếu Kim Liên...

*

*

*

Riêng với thẩm mỹ trang trí gốm sứ truyền thống hoa sen bên cạnh đó “sống mãi” cùng với thời gian dù cho thế cuộc tất cả trải qua bao bể dâu. Qua từng giai đoạn lịch sử vẻ vang dân tộc, hình ảnh hoa sen sẽ lưu lại rất nhiều dấu ấn riêng, hơi thở riêng rẽ của thời đại trên đa số hiện thứ gốm. Chúng đánh dấu một sự kế thừa và trí tuệ sáng tạo không dứt để luôn luôn tỏa sáng trong tâm dân tộc.

*

Nổi bật dưới thời Lý là dòng gốm men ngọc (celadon ceramics) với phần đông màu thay đổi ảo xanh lá cây, xanh nâu… Trên kia sen luôn luôn là kiểu thiết kế trang trí chủ yếu trên các cái bát, đĩa, ấm, bình, hũ, liễn, thạp, âu...

*

*
*

*

Hoa sen được tiến hành với kỹ thuật thực hiện khuôn in hay khắc làm việc trong với ngoài sản phẩm với bố cục tổng quan thưa và con đường nét mượt mại. Một kỹ thuật áp dụng đề tài tình sen nhằm trang trí khác cũng không kém phần công huân của gốm men ngọc thời Lý là nghệ thuật đắp nổi. Có các cái liễn bao gồm phần thân đắp nổi và phần nắp được sản xuất thành hình hoa sen với lá sen úp vào nhau. Hay những chiếc đĩa, cái chén mô phỏng dáng vẻ gương sen cùng với chân nhỏ bé nhỏ, miệng xòe rộng. Đây là sự kết hợp hài hòa và hợp lý giữa họa tiết hoa văn đắp nổi với dáng vẻ của sản phẩm khiến cho một vẻ đẹp khôn xiết điêu khắc.

Xem thêm: Giáo Án Bài Hịch Tướng Sĩ (Tiết 1), Giáo Án Văn 8 Bài Hịch Tướng Sĩ (Tiết 1)

Dưới đôi tay khéo léo của fan nghệ nhân xưa, đầy đủ hoa sen được phương pháp điệu một giải pháp phóng khoáng làm cho sen xung quanh gốm chỉ từ là cái cốt lõi, cái ý thức của sen chứ không còn là đa số hình hình ảnh sao chép bình thường nữa.

*

*
*

*

*

*

Sang cho thời Trần lân cận gốm men ngọc, cái gốm hoa nâu (brown patterned ceramics) cũng cải cách và phát triển một cách mạnh khỏe và tạo được một dấu ấn riêng biệt. Các mô hình của gốm hoa nâu thời này hay có dáng vẻ dày, khỏe mạnh không nhỏ như gốm thời Lý. So với thời Lý, hình hình ảnh hoa sen tô điểm trên gốm hoa nâu thời trằn cũng rậm rạp hơn với thường được tạo thành phần nhiều dãy hình mẫu thiết kế vòng quanh thân, tạo thành ô. Đôi lúc còn phát hiện cả một quy trình sinh trưởng sống động của sen từ số đông dáng hình của gốm lúc còn e ấp là nụ, qua quy trình hàm tiếu, đến lúc hoa mãn khai khoe vẻ đẹp rực rỡ.

*
*

*
*

*

*

Trên đồ dùng gốm thời hậu Lê, có thể thấy chủ đề về những loài hoa chiếm ưu chũm và các nhất vẫn là hoa sen, cúc, mai và mẫu mã đơn. Với cái gốm new - gốm men xanh trắng (blue-and-white ceramics), đặc trưng với hầu hết đồ gốm Chu Đậu yêu quý mại, nghệ thuật và thẩm mỹ thể hiện nay hoa sen trên gốm vẫn bước vào trong 1 trang bắt đầu trong tiến trình cách tân và phát triển của gốm Việt Nam. Bằng phương pháp sử dụng cây viết lông để vẽ, chuyên môn trang trí hoa văn đã dần chuyển sang hiệ tượng của hội họa.

*

*

*

*
*

*

*

Với vô số phương pháp thể hiện hoa sen, thời gian thì đặc tả một hoa sen nở, khi thì là 1 trong khóm sen tốt chỉ dễ dàng là phần đông hình sen bí quyết điệu nhưng lại mỗi một mặt đường nét gần như thấm đượm màu sắc men xanh non trên nền trắng trơn khiết, càng tạo nên những hình họa hoa sen thêm lung linh bí ẩn khi ngắm nhìn và thưởng thức một sản phẩm.

Sen hay được trình bày dưới dạng những nhành hoa nở rộ thuộc với đông đảo hình dây lá uốn nắn khúc mềm mại, hoặc dưới dạng phần đông khóm sen hoàn chỉnh vươn thẳng trên mặt đầm. Sát bên đó, trong số bố cục gồm tính phụ trợ, sen được vẽ một phương pháp giản lược, chỉ tất cả phần cánh hoa hoặc là giải pháp điệu thành những đồ án hình mẫu thiết kế dây lá theo dạng hình học.

*

*

*

*

*

*

*

Nếu như hoa sen trong giờ Hán được điện thoại tư vấn là “liên hoa” (蓮花), thì khóm sen là “hà hoa” (荷花) hay “hà liên hoa” (荷蓮花) tượng trưng đến “Thanh liêm tuyệt nhất phẩm”. Trong vô số trường hợp tất cả những sản phẩm được vẽ với tư hình khóm sen với hàm ý nhấn mạnh hơn thế nữa phẩm chất thanh liêm, trong sáng của nhỏ người.

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

Hình họa cua cũng thường phát hiện trên những cái đĩa gốm ký kiểu, theo âm Hán Việt “mai cua” gọi là “giáp” (甲), ngoài ra “giáp” còn tức là “giáp khoa”, tức “tiến sĩ” (甲科) fan đỗ đầu vào khoa thi Đình thời xưa. Sỹ tử vượt qua kỳ thi Đình được cung cấp bằng tiến sĩ với ba thứ hạng, cao nhất là ts đệ duy nhất giáp tiếp nối là ts đệ nhị gần kề và ở đầu cuối là tiến sỹ đệ tam giáp. Cùng với những địa chỉ về “mai cua” cùng “tiến sĩ”, hình hình ảnh cua kết phù hợp với hoa sen bên trên gốm là 1 lời chúc ẩn dụ cho đầy đủ sĩ tử sẽ thành công và đỗ vào thứ hạng cao trong cuộc khảo thí tại kinh kì.

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

Theo mẫu chảy lịch sử, loại hoa với vẻ rất đẹp thuần khiết đang đi đến tâm tưởng của người việt nam và mang 1 dáng vẻ riêng lẻ trong từng thời kỳ. Bọn chúng là một trong những nguồn sử liệu bởi hình ảnh vô cùng nhiều chủng loại và sống động về hoa sen trong thẩm mỹ và nghệ thuật trang trí cổ Việt Nam. Thông qua đó phần làm sao đã biểu hiện sức sống chắc chắn của hình ảnh hoa sen trong đời sống văn hóa truyền thống Việt cùng những quan niệm đầy tính triết mỹ của tư duy phương Đông. Để hoàn toàn có thể thấy rằng qua bao cụ kỷ thay đổi hoa sen vẫn nở, tỏa ngát hương mang lại đời.

*

*

- Nguyễn Du đưa ra 2003: Hoa văn việt nam từ thời tiền sử mang lại nửa đầu thời kỳ phong kiến. - NXB. Mỹ thuật, tr.214.

Xem thêm: Những Khẩu Hiệu An Toàn Giao Thông Ngắn Nhưng Đầy Ý Nghĩa, Bài Vè Hội Thi An Toàn Giao Thông

- trần Khánh Chương 2001: Gốm vn từ đất sét đến sứ. - NXB. Mỹ Thuật, tr.59.