HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA LÀ CÂU NÓI CỦA AI

     

Câu nói “hiền tài là nguyên khí quốc gia” gồm lẽ người nào cũng biết, nhưng tác giả của câu nói này thì không phải người nào cũng biết đến. Ông chính là Thân Nhân Trung, một vị quan, một “nhà giáo dục” thời Lê sơ.

Bạn đang xem: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia là câu nói của ai

*
Bia ts ở Văn Miếu. (Ảnh: Gryffindor, Wikipedia, CC BY-SA 3.0)

Xuất thân với khoa cử

Vào thời đầu công ty Lý, biên cương phía bắc hết sức bất ổn. Vùng đất này trực thuộc về bạn Tày, fan Nùng và fan Thái, do các tù trưởng đứng đầu. Công ty Tống luôn luôn tìm đủ mọi cách để lấn chỉ chiếm đất, cướp tách tại đây.Thời ấy vùng tỉnh lạng sơn và phía bắc của Bắc Giang (Lạng Châu) thường tuyệt được hotline là Động Giáp, bởi bạn dân vào vùng phần đông mang họ Giáp. Bấy giờ để giữ yên vùng biên giới, vua Lý Thái Tổ đã giao hảo với những Tù trưởng, gả công chúa cho Tù trưởng bạn Tày ở Động gần kề là cạnh bên Thừa Quý. Từ bỏ đó gần kề Thừa Quý thay đổi Phò mã của Triều đình, Vua cũng đến đổi tự họ sát (甲) sang bọn họ Thân (申) bằng cách thêm một nét.Dòng chúng ta Thân từ đó biến chuyển trụ cột nơi biên giới của Đại Việt, phòng sự xâm lăng của phương bắc. Các đời họ Thân trong tương lai đều được vua Lý gả công chúa và phong làm cho Phò mã.Đến đời bên Trần thì lệ gả công chúa mang đến họ Thân không còn, nhưng chiếc họ Thân vẫn giữ tác động lớn ở Động Giáp.Nhà trằn bị hồ nước Quý Ly cướp ngôi. Sau đó, trận chiến chống quân Minh của nhà Hồ thất bại.Năm 1418, khi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn bắt đầu thì cái họ Thân sinh được người đàn ông là Thân Nhân Trung (còn gọi là Thân Trọng Đức).Nhà Lê sơ mới lập, Bắc Giang lại là nơi giải pháp xa khiếp thành, chính vì như vậy mà trong vùng ko khuyến học, lại cũng chẳng bác ái sĩ, không nhiều thầy. Thân Nhân Trung đã sớm tất cả chí học tập nhưng mãi đến không tính 50 tuổi ông bắt đầu thi đỗ khoa thi năm 1469 đời vua Lê Thánh Tông.Tại khoa thi này, Thân Nhân Trung đỗ thời điểm đầu kỳ thi Hội tức Hội nguyên. Ông vào thi Đình và đỗ Đệ tam sát đồng ts xuất thân.

Xem thêm: Shin Cậu Bé Bút Chì Tiếng Việt, Shin Cau Be But Chi Phan Moi Tap 108

Phụng sự non sông Xã Tắc

Thời này vua Lê Thánh Tông triệu tập khuyến học, dùng kĩ năng để trị quốc, diễn đạt được là bậc minh quân. Tương tự như nhiều bậc hiền đức tài khác lúc đó, Thân Nhân Trung vẫn phát huy được tài năng của mình phụng sự cho giang sơn Xã Tắc.Ông được gia công Hàn lâm viện thị độc, tiếp nối thăng Hàn lâm viện thừa chỉ, kiêm Đông những Đại học sĩ, kiêm văn miếu tế tửu (năm 1493).Thân Nhân Trung là bạn phụ trách giáo dục của giang sơn trong thời kỳ giáo dục và đào tạo được Vua để lên hàng đầu để tạo thành nhân tài mang đến đất nước. Ông vẫn thực hiện giỏi vai trò của tín đồ đứng đầu, chăm sóc dạy dỗ cho các sĩ tử ở trường Quốc Tử Giám, mặt khác là tín đồ ra đề cùng chấm thi các kỳ thi Hương với thi Hội. Ông cùng Đỗ Nhuận cũng rất được vua Lê Thánh Tông mời vào cung để dạy học đến Hoàng tử.Vua Lê Thánh Tông cho ra đời hội Tao Đàn quy hợp 28 bản lĩnh kiệt xuất nhất về thơ văn cơ hội đó, call là “nhị thập chén bát tú”. Nếu như vua Lê Thánh Tông đứng đầu hotline là “Tao Đàn Đô nguyên súy”, thì Thân Nhân Trung chính là người trang bị hai, hotline là “Tao bầy Phó nguyên súy”, điều này cho thấy nhà Vua khôn cùng xem trọng năng lực của ông.

Xem thêm: Xem Phim Câu Hỏi Số 5 Tập Cuối, Xem Câu Hỏi Số 5

Hiền tài là nguyên khí quốc gia

Năm 1484, Lễ cỗ Thượng thư Quách Đình Bảo tâu với Vua bắt buộc dựng bia tiến sĩ ở quốc tử giám – Quốc Tử Giám nhằm mục đích khuyến học với tìm kiếm hiền khô tài trong nước. Vua chuẩn tấu cho dựng bia tiến sĩ lưu lại họ tên, máy bậc những người dân thi đậu tiến sĩ từ khoa thi năm 1442 (dưới thời vua Lê Thái Tông) cho khoa thi năm đó tức năm 1484.Người được giao soạn văn bia mang đến khoa thi trước tiên năm 1442 chính là Thân Nhân Trung. Ông đã viết rằng: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thay nước bạo gan mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thay nước yếu mà thấp hèn. Chính vì như vậy các bậc đế vương thánh minh không dễ thường không coi việc giáo dục và đào tạo nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí giang sơn làm công việc cần thiết…”
*
Bia tiến sĩ năm 1442 do Thân Nhân Trung biên soạn lời. (Ảnh: Ngokhong, Wikipedia, CC BY-SA 3.0)Nếu “nguyên khí” quyết định thân thể bao gồm khỏe mạnh hay không thì “hiền tài” đưa ra quyết định thế nước mạnh khỏe hay suy. Vì vậy mà việc giáo dục đào tạo và tạo nên những bậc hiền đức tài cho giang sơn là cực kỳ then chốt.Để đã có được bậc hiền đức tài, Thân Nhân Trung cho rằng cần phải có “giáo dưỡng”, trong bài ký đề tên tiến sĩ khoa thi năm 1487, ông viết rằng: “Trời mở cuộc thịnh trị thái bình ức vạn niên chan nước nhà, ắt sinh ra những bậc nhân hậu tài để nước nhà sử dụng. Vì vì, nền giáo dục đào tạo thịnh trị là gốc ở việc có người tài, bạn hiền tài phần đông là vì giáo dưỡng… Kính nghĩ: Thánh triều ta, đức Thái Tổ Cao Hoàng Đế, lúc đầu mở cuộc cải tiến khai sáng, vẫn lấy câu hỏi xây dựng bên học, bồi dưỡng nhân tài là trọng trách hàng đầu”.

Ngày nay tổ quốc có “hiền tài” giỏi không?